Παρασκευή 13.11.2026,  

Η Δύση, μετά την αμερικανική ηγεμονία

Δημοσιεύτηκε στις 20/09/2026 στην κατηγορία Προς το Αύριο  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Γράφει ο Διαμαντής Σεϊτανίδης

 

Τι θα σήμαινε αν ο Καναδάς αποκτούσε ένα καθεστώς «associate member» στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Η απάντηση δεν υπάρχει ακόμη. 

 

Η ΕΕ δεν διαθέτει τέτοιο θεσμικό καθεστώς και η ιδέα που έθεσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είναι περισσότερο πολιτική πρόταση παρά έτοιμο μοντέλο. 

 

Ακριβώς γι’ αυτό, όμως, έχει ενδιαφέρον. Γιατί πίσω από έναν τεχνικό όρο κρύβεται ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: πώς οργανώνεται η Δύση όταν η αμερικανική ισχύς δεν θεωρείται πλέον αυτονόητο σημείο αναφοράς;

 

Για δεκαετίες η σχέση Καναδά- Ευρώπης ήταν κυρίως εμπορική και διπλωματική. 

 

Υπάρχει ήδη η CETA, ενώ η συνεργασία έχει διευρυνθεί τα τελευταία χρόνια. 

 

Τώρα, όμως, το πεδίο αλλάζει: κρίσιμα ορυκτά, ενέργεια, άμυνα, AI, υπολογιστική ισχύς, διάστημα, Αρκτική, εφοδιαστικές αλυσίδες. 

 

Πλέον, πρόκειται για το ποιος θα διαθέτει τις υποδομές και τους πόρους που χρειάζεται μια οικονομία για να παραμείνει ασφαλής και ανταγωνιστική. 

 

Γιατί ο Καναδάς; 

 

Η γεωγραφία δημιουργεί μια παράδοξη σχέση: ο Καναδάς δεν είναι ευρωπαϊκή χώρα, αλλά διαθέτει πολλά από όσα χρειάζεται η Ευρώπη σε μια εποχή στρατηγικού ανταγωνισμού: Ενέργεια και κρίσιμα ορυκτά, τεχνολογική και ερευνητική βάση, χρηματοπιστωτικές δυνατότητες και, πάνω απ’ όλα, πρόσβαση στην Αρκτική. 

 

Η Ευρώπη, από τη δική μας πλευρά, προσφέρει κάτι διαφορετικό: μια τεράστια ενιαία αγορά, βιομηχανική βάση, κεφάλαια, ερευνητικές δυνατότητες και κανονιστική ισχύ. 

 

Μιλούμε για δύο οικονομίες με σημαντικά συμπληρωματικά πλεονεκτήματα, γι’ αυτό και η πρόταση θα μπορούσε να αποτελέσει ένα νέο είδος σχέσης: στενή συνεργασία χωρίς πλήρη πολιτική ένταξη. 

 

Το ακριβές περιεχόμενο, ωστόσο, θα πρέπει να δημιουργηθεί από την αρχή. 

 

*****

Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ

 

Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ 

 

Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ

 

*****

 

Και στη μέση βρίσκεται η Αμερική 

 

Το timing είναι κρίσιμο. Η πρόταση έρχεται σε περίοδο έντασης στις σχέσεις Ουάσιγκτον- Οτάβα και εμπορικών πιέσεων προς Ευρώπη και Καναδά. 

 

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι μια στενότερη σύνδεση Καναδά- ΕΕ θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέους δασμούς εάν εκληφθεί ως εχθρική κίνηση. 

 

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Καναδάς εγκαταλείπει τις ΗΠΑ ή ότι η Ευρώπη επιχειρεί να τις αντικαταστήσει, σημαίνει όμως κάτι πιο πρακτικό: η διαφοροποίηση των σχέσεων γίνεται στρατηγική ανάγκη. 

 

Μια χώρα δεν χρειάζεται να κόψει έναν δεσμό για να δημιουργήσει έναν δεύτερο, μπορεί να επιδιώκει περισσότερους εμπορικούς εταίρους, περισσότερες αλυσίδες εφοδιασμού και περισσότερες επιλογές σε τεχνολογία, ενέργεια και άμυνα. 

 

Άλλωστε τα τελευταία χρόνια αυτό ακριβώς κάνει και η Ελλάδα: Τριμερείς με Κύπρο- Ισραήλ και Κύπρο- Αίγυπτο, της επιτρέπουν να συνομιλεί ως σύμμαχος με τις δυο μεγάλες δυνάμεις της Μέσης ανατολής (Ισραήλ- Αίγυπτο) χωρίς οι δυο να συνομιλούν μεταξύ τους.

 

Η λογική είναι παρόμοια με αυτήν που βλέπουμε στις επιχειρήσεις: όταν μια κρίσιμη πρώτη ύλη ή υποδομή εξαρτάται από έναν μόνο προμηθευτή, η αποτελεσματικότητα μπορεί να είναι υψηλή, αλλά η ευπάθεια επίσης.

 

Η επιστροφή της γεωγραφίας 

 

Η παγκοσμιοποίηση έκανε για χρόνια τη γεωγραφία να μοιάζει δευτερεύουσα. 

 

Σημασία είχε να βρεις τον φθηνότερο προμηθευτή. 

 

Σήμερα έχει σημασία και πού βρίσκεται ο προμηθευτής, ποιος ελέγχει τη διαδρομή και τι συμβαίνει αν αυτή διακοπεί. 

 

Η ενέργεια, οι ημιαγωγοί, τα κρίσιμα μέταλλα, τα data centres, τα δίκτυα επικοινωνιών και οι θαλάσσιες οδοί έχουν αυξημένη γεωπολιτική αξία. 

 

Σε αυτό το νέο περιβάλλον η Αρκτική αποκτά ιδιαίτερο βάρος: Για τον Καναδά είναι ζωτικός γεωγραφικός χώρος· για την Ευρώπη γίνεται ολοένα σημαντικότερος σε θέματα ασφάλειας, πόρων, μεταφορών και κλιματικών αλλαγών. Η συνεργασία τους στην Αρκτική είναι ήδη μέρος της ευρύτερης στρατηγικής τους. 

 

Από την ένταξη στα δίκτυα

 

Το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της καναδικής πρότασης είναι η ίδια η ιδέα ότι μια ευρωπαϊκή σχέση μπορεί να γίνει λιγότερο γεωγραφική και περισσότερο λειτουργική. 

 

Η ΕΕ δημιουργήθηκε ως ένωση χωρών μιας συγκεκριμένης ηπείρου, στον σημερινό κόσμο, όμως, η ισχύς εξαρτάται μόνο από τα σύνορα κυρίως από το αν μια χώρα έχει πρόσβαση σε ενέργεια, πρώτες ύλες, τεχνολογία, κεφάλαια, αγορές και αμυντικές δυνατότητες και από το αν μπορεί να εξασφαλίσει αυτή την πρόσβαση όταν οι διεθνείς σχέσεις γίνονται πιο αβέβαιες. 

 

Ο Καναδάς έχει ορισμένα από αυτά, η Ευρώπη έχει άλλα. 

 

Η πιθανή σύνδεσή τους, επομένως, αφορά στη δημιουργία ενός πυκνότερου δικτύου αλληλεξαρτήσεων μεταξύ χωρών που θέλουν να μειώσουν τις μονομερείς εξαρτήσεις τους. Αυτό είναι ένα σημάδι της κατεύθυνσης προς την οποία μετακινείται η συζήτηση.

 

Γι’ αυτό το σημαντικότερο ερώτημα είναι τελικά αν, σε έναν κόσμο όπου οι παλιές βεβαιότητες υποχωρούν, η ισχύς του αύριο θα ανήκει περισσότερο σε εκείνους που μπορούν να σταθούν μόνοι τους ή σε εκείνους που μπορούν να συνδεθούν αρκετά στενά ώστε να μην χρειάζεται να το κάνουν.-

 

*****

 

ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ

 

*****

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ: 

 

Ο Μπιλ Γκέιτς γράφει για την τεχνητή νοημοσύνη

 

Σταλινικοί «αντιεξουσιαστές» που εμπορεύονται ό,τι πουλιέται

 

Ελπίδες ότι μπαίνουν όρια στα social media

 

Το μεγαλείο της Οδύσσειας απέναντι στη μικρότητα της Παλαιοδεξιάς

 

Γιατί βρίσκουν ακροατήριο οι λαϊκιστές; 

 

Η ai είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της δύναμης του καπιταλισμού

 

Ο πλούτος πρέπει να φορολογείται. Αλλα πώς;

 

Ζητείται νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που θα αποτρέψει τη σύγκρουση των γενεών

 

Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση, από τον Αριστοτέλη στον Δαρβίνο

 

Το Σύμφωνο της Μέκκας και η Τουρκία. Τι αλλάζει για την Ελλάδα;

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Ροή ειδήσεων

Η πράσινη μετάβαση ως ελληνικό στοίχημα: Από την ενεργειακή εξάρτηση στην παραγωγική ισχύ

Η αλληλεγγύη της Ευρώπης στην Ουκρανία δοκιμάζεται!

Η ψυχολογία της πίστης και τα όρια της πολιτικής εξουσίας

«Καλώδιο»: Η ισχύς που πηγάζει από το δίκαιο (video)

Η τεχνητή νοημοσύνη και η νέα εποχή των μαθηματικών

Αυτισμός και ΔΕΠΥ: Η ζωή ανάμεσα στην ανάγκη για τάξη και την διαρκή αναζήτηση του καινούργιου

Η οικονομία μετά την εργασία: Μπορούμε να γίνουμε λιγότεροι και πλουσιότεροι;

Μεγάλο το κόστος του Ερντογάν αν αποφασίσει θερμό επεισόδιο στον GSI, αλλά...

Μιλτιάδη Μαλακάση, «Βροχή»

Ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό της νέας Ευρώπης;

Λορέντζου Μαβίλη, «Μούχρωμα»

Η Αμερική ψήφισε! Και τώρα; (video)

Ξεκινά το «καλώδιο»! Η Ελλάδα επιβάλλει τις θέσεις της στη διπλωματία και στο πεδίο

Ένας πρόεδρος σε αποδρομή, ένα κόμμα σε αναζήτηση διαδόχου

Ορθολογισμός εναντίον εμπειρισμού: Από πού πηγάζει η ανθρώπινη γνώση;

Τελευταία σχόλια

Καθοριστικός ο Οκτώβριος για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις (video)
Xρήστης: Γιώργος Σπ. ΠΟΥΡΟΣ
Συμφωνώ απόλυτα στις διαπιστώσεις σου. Προβλέπω, ότι εάν το καλώδιο ποντιστεί, η Τουρκία δεν θα μείνει άπραγη, αλλά θα μεταφέρει σε άλλο ση...

Ο Νόλαν μας θυμίζει γιατί δεν σταματήσαμε ποτέ να διαβάζουμε την «Οδύσσεια»
Xρήστης: Γιώργος
Πολύ εύστοχη ανάλυση. Όλα αυτά υπάρχουν στην ταινία του Νολαν όπως η ύβρις η οποία τον ενεργοποιεί για να κάνει το ταξίδι προς την αυτογνωσ...

Ο Νόλαν μας θυμίζει γιατί δεν σταματήσαμε ποτέ να διαβάζουμε την «Οδύσσεια»
Xρήστης: Σωτήρης
Είδα την ταινία σε imax και πραγματικά είναι εξαιρετική, ο Νολαν μετέδωσε τι πυρήνα της Οδύσσειας όπως ο νόστος, η φιλοξενία, η ύβρις. Σίγου...

Ήλθε κι έφυγε σαν ξένος...
Xρήστης: Apostolos Kalkanteras
Mιζερος,κομπλεξικος....

Πού αποσκοπεί το «Μανιφέστο Τσίπρα»; (video)
Xρήστης: Μανώλης Θεμελής
Σας παρακολουθώ τακτικά. Σχεδόν σε όλα συμφωνώ. Για το βίντεο, το ίδιο και εγώ. Παρεμπιπτόντως το έγραψα κι εγώ αυτό σε tweet. Συγχαρητήρια....

Ο Νόλαν μας θυμίζει γιατί δεν σταματήσαμε ποτέ να διαβάζουμε την «Οδύσσεια»
Xρήστης: Παναγιώτης
όταν Ριζοσπάστης και Δανίκας γράφουν υπέρ της ταινίας, εγώ κρύβομαι απο τις αλρούμπες του Χολυγουντ, που πληρώσαμε κιόλας σα κράτος - υποτελ...

Όταν ο Αντώνης Σαμαράς κατακεραύνωνε τη «γεροντοκρατία»
Xρήστης: ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ Κωνσταντίνος
Πολύ σωστά τα λέτε ...

Θα τον ξαναβγάλουμε όλοι εμείς!
Xρήστης: Άκης
Καλημέρα σας. Συμφωνώ απολύτως με τα παραπάνω και ευτυχώς είμαστε πάρα πολλοί.......... Είναι ένας αληθινός ΗΓΕΤΗΣ και είναι μόνος του απένα...

Πού οφείλεται η σιωπή της Αριστεράς για το Ιράν και το Σουδάν
Xρήστης: ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΛΑΡΗΣ
Αγαπητέ Διαμαντή, με εντυπωσίασε το κείμενο σου, πρόκειται για ένα κείμενο συνεκτικό και λογικά δομημένο, που αγγίζει μια πραγματική παθογέ...

Πολιτική και ιδεολογική η διαμάχη που ξέσπασε γύρω από τον Άγνωστο Στρατιώτη (video)
Xρήστης: ΣΤΕΛΛΑ ΚΑΡΑΤΖΑΝΗ
ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΙΣΟΥΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΝΑΝΑΚΙΑ ΝΑ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ....ΤΟ ΜΝΗΜΙΟ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΙΩΤΗ ΕΙΝΑΙ ΧΩΡΟΣ ΙΕΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΝΤΗΣΕ...

Πυθαγόρας: Όταν μιλάμε Ελληνικά, διατυπώνουμε μαθηματικές εξισώσεις
Xρήστης: Τάκης71
Πολύ σωστή η σύνδεση των θεωριών του Πυθαγόρα με τα μαθηματικά ...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©