Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης
Για ένα αρκετά μεγάλο διάστημα, ο κόσμος είχε πιστέψει ότι η μεγάλη μάχη με τον πληθωρισμό είχε κερδηθεί.
Οι τιμές δεν έτρεχαν πια με τους ρυθμούς του 2022, οι κεντρικές τράπεζες μπορούσαν να κοιτάζουν ξανά προς τις μειώσεις επιτοκίων και η περίφημη «ήπια προσγείωση» έμοιαζε εφικτή: να πέσει ο πληθωρισμός χωρίς να συντριβεί η οικονομία.
Μόνο που ο πληθωρισμός δεν χρειάζεται να επιστρέψει στο 10% για να γίνει ξανά πολιτικό πρόβλημα, αρκεί να σταματήσει να υποχωρεί.
Αυτό ακριβώς συμβαίνει τώρα: ο Economist καταγράφει ότι ο μέσος πληθωρισμός στις πλούσιες οικονομίες έχει πάψει να κινείται σταθερά προς τον στόχο του 2% και έχει αρχίσει ξανά να ανεβαίνει.
Στην ευρωζώνη έφτασε τον Αύγουστο στο 3,3%, υψηλό τριετίας, ενώ ακόμη και η Ελβετία, όπου ο πληθωρισμός παραμένει μόλις 0,8%, βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο ετών.
Η πρώτη εξήγηση βρίσκεται εκεί όπου συνήθως αρχίζουν τα δύσκολα: στην ενέργεια.
Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει ανεβάσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Στην Ευρώπη το φυσικό αέριο έχει φτάσει σε επίπεδα υπερδιπλάσια εκείνων πριν από τον πόλεμο με το Ιράν, ενώ το ενεργειακό κόστος έχει αρχίσει να περνά ξανά στην καθημερινότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η σημερινή εικόνα είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική: η ΕΚΤ, αντί να συζητά μειώσεις, αύξησε στις 10 Σεπτεμβρίου το επιτόκιό της στο 2,5%, προειδοποιώντας ότι ο πληθωρισμός μπορεί να παραμείνει πάνω από τον στόχο για μεγάλο διάστημα.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η βενζίνη ή το φυσικό αέριο, καθώς ο Economist υπολογίζει ότι ο λεγόμενος δομικός πληθωρισμός στις πλούσιες χώρες (χωρίς ενέργεια και τρόφιμα) αυξήθηκε από 2,7% στις αρχές του 2026 σε 2,9%.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες αυξάνεται στα δύο τρίτα των 23 πλούσιων οικονομιών που το έγκυρο περιοδικό εξετάζει.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Ένα ενεργειακό σοκ μπορεί να περάσει, αν όμως οι αυξήσεις των τιμών αρχίσουν να αποκτούν δική τους δυναμική μέσα στην οικονομία, τότε η κεντρική τράπεζα έχει μπροστά της ένα πολύ δυσκολότερο πρόβλημα, και οι κεντρικοί τραπεζίτες το γνωρίζουν πολύ καλά.
Το 2021 και το 2022 δέχθηκαν έντονη κριτική επειδή άργησαν να αντιδράσουν στην επιστροφή του πληθωρισμού.
Δεν θέλουν να κάνουν ξανά το ίδιο λάθος.
Γι' αυτό αυτή τη φορά προτιμούν να αντιδράσουν νωρίτερα, ακόμη και με το κόστος να επιβαρύνουν την ανάπτυξη.
Ουσιαστικά, το μήνυμα είναι απλό: καλύτερα να πληρώσεις λίγο ακριβότερα το φρένο παρά πολύ ακριβότερα την καθυστέρηση, κι αυτό είναι κάτι που εξηγεί την αλλαγή της παγκόσμιας νομισματικής εικόνας.
Η Νέα Ζηλανδία αύξησε τα επιτόκια στις αρχές Σεπτεμβρίου, η Αυστραλία έχει ήδη προχωρήσει σε τρεις αυξήσεις μέσα στο 2026, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα έχουν επίσης κινηθεί προς αυστηρότερη πολιτική, και πλέον η ΕΚΤ έκανε το δεύτερο βήμα της χρονιάς.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται επίσης μπροστά σε μια δύσκολη απόφαση, με τις αγορές να έχουν αρχίσει να τιμολογούν ακόμη και νέα αύξηση επιτοκίων.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική διαφορά από το 2022.
Δεν έχουμε σήμερα την ίδια εικόνα ανεξέλεγκτου πληθωρισμού.
Ο δομικός πληθωρισμός και η αύξηση των μισθών παρουσιάζουν σημάδια αποκλιμάκωσης, ενώ οι προσδοκίες των καταναλωτών για τον μελλοντικό πληθωρισμό δεν έχουν εκτοξευθεί.
Η ίδια η ΕΚΤ αναγνωρίζει ότι η οικονομία της ευρωζώνης παραμένει ανθεκτική, ενώ αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψη για την ανάπτυξη του 2026 στο 0,9%.
Γι' αυτό η σημερινή κατάσταση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ούτε με πανικό ούτε με εφησυχασμό.
Το μεγάλο μάθημα των τελευταίων ετών είναι διαφορετικό: ο πληθωρισμός δεν είναι ένας εχθρός που νικάς μία φορά.
Είναι μια οικονομική δύναμη που πρέπει να παρακολουθείς διαρκώς και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη.
Η Ελλάδα έχει πλέον αφήσει πίσω της την εποχή όπου η οικονομική της επιβίωση εξαρτιόταν από έκτακτες αποφάσεις και προγράμματα διάσωσης.
Η ανάπτυξη παραμένει ισχυρότερη από τον μέσο όρο της ευρωζώνης και τα δημόσια οικονομικά έχουν αποκτήσει σημαντικά μεγαλύτερη αξιοπιστία.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα βρίσκεται έξω από τον κύκλο των ευρωπαϊκών εξελίξεων.
Όταν η ΕΚΤ αυξάνει τα επιτόκια, το κόστος χρήματος αλλάζει για ολόκληρη την ευρωζώνη άρα και για. εμάς.
Και όταν η ενέργεια ακριβαίνει, η επίπτωση φτάνει παντού: από το νοικοκυριό μέχρι την επιχείρηση και από το κόστος μεταφοράς μέχρι την τελική τιμή στο ράφι.
Η επιστροφή του πληθωρισμού μας θυμίζει κάτι που η οικονομία συχνά ξεχνά όταν τα πράγματα πηγαίνουν καλά: η σταθερότητα δεν είναι μόνιμη κατάσταση, αντίθετα είναι αποτέλεσμα συνεχούς προσπάθειας.
Η «ήπια προσγείωση» μπορεί ακόμη να επιτευχθεί, αφού η ευρωζώνη δεν βρίσκεται μπροστά σε μια επανάληψη του 2022 και οι κεντρικές τράπεζες έχουν πολύ περισσότερη εμπειρία από τότε.
Αλλά η μάχη δεν τελείωσε.
Ίσως, μάλιστα, το σημαντικότερο μήνυμα από τη νέα άνοδο των τιμών να είναι ακριβώς αυτό: στην οικονομία, όπως και στην πολιτική, η μεγαλύτερη παγίδα είναι να θεωρείς οριστικό κάτι που ήταν απλώς προσωρινό.
Ο πληθωρισμός δεν εξαφανίστηκε.
Απλώς μας άφησε για λίγο να πιστέψουμε ότι τον είχαμε νικήσει.-
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:
Ο Μπιλ Γκέιτς γράφει για την τεχνητή νοημοσύνη
Σταλινικοί «αντιεξουσιαστές» που εμπορεύονται ό,τι πουλιέται
Ελπίδες ότι μπαίνουν όρια στα social media
Το μεγαλείο της Οδύσσειας απέναντι στη μικρότητα της Παλαιοδεξιάς
Γιατί βρίσκουν ακροατήριο οι λαϊκιστές;
Η ai είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της δύναμης του καπιταλισμού
Ο πλούτος πρέπει να φορολογείται. Αλλα πώς;
Ζητείται νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που θα αποτρέψει τη σύγκρουση των γενεών
Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση, από τον Αριστοτέλη στον Δαρβίνο
Το Σύμφωνο της Μέκκας και η Τουρκία. Τι αλλάζει για την Ελλάδα;
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...