Τρίτη 13.10.2026,  

Όταν η Ακροδεξιά επικρατεί, τι πρέπει να κάνει η Δημοκρατία;

Δημοσιεύτηκε στις 08/09/2026 στην κατηγορία Προς το Αύριο  |  δεν υπάρχουν σχόλια

Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης

 

Υπάρχει μια στιγμή στην ιστορία κάθε δημοκρατίας που το πρόβλημα παύει να είναι αν η Ακροδεξιά μπορεί να κερδίσει. Το πρόβλημα γίνεται πολύ πιο δύσκολο: τι θα κάνει η ίδια η δημοκρατία τώρα που η Ακροδεξιά κέρδισε; Η Γερμανία έφτασε σε αυτή τη στιγμή. 

 

Η AfD θριάμβευσε στη Σαξονία-Άνχαλτ με 43,8%, καταγράφοντας το μεγαλύτερο εκλογικό αποτέλεσμα της ιστορίας της και κερδίζοντας 39 από τις 83 έδρες του τοπικού κοινοβουλίου. Η CDU, ο πυλώνας της γερμανικής κεντροδεξιάς, περιορίστηκε στο 17,2%. Με άλλα λόγια, η ισχυρότερη χώρα της Ευρώπης βρίσκεται και πάλι, έναν αιώνα μετά, αντιμέτωπη με το ίδιο ερώτημα: τι θα κάνει η δημοκρατία τώρα που η Ακροδεξιά κέρδισε;

 

Η νίκη του Afd αποτελεί ηχηρό πολιτικό μήνυμα που δεν επιτρέπεται να παρερμηνευθεί. 

 

Η Ακροδεξιά δεν βρίσκεται πλέον στις παρυφές του γερμανικού πολιτικού συστήματος, βρίσκεται στην πρώτη θέση έστω κι αν αυτή προς το παρόν αναφέρεται μόνο σε ένα κρατίδιο της πρώην ανατολικής Γερμανίας. 

 

Αυτή λοιπόν η χώρα που γνωρίζει καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη στην Ευρώπη πού μπορεί να οδηγήσει η κατάρρευση των δημοκρατικών αντιστάσεων, βρίσκεται μπροστά σε μια δοκιμασία που ξεπερνά τα σύνορά της. 

 

Το πρώτο λάθος θα ήταν ο εφησυχασμός, το δεύτερο, ο πανικός και το τρίτο, ίσως το πιο επικίνδυνο, θα ήταν να πιστέψουμε ότι αρκεί ένα θεσμικό τείχος για να αντιμετωπιστεί ένα κοινωνικό και πολιτικό ρεύμα. 

 

Το γερμανικό Brandmauer, η δημοκρατική συσπείρωση απέναντι στην ακροδεξιά εξακολουθεί να υπάρχει. 

 

*****

Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ

 

Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ 

 

Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ

 

*****

 

Τα παραδοσιακά κόμματα αρνούνται να συνεργαστούν με την AfD, η οποία έχει χαρακτηριστεί από τις γερμανικές αρχές ως ακροδεξιά εξτρεμιστική δύναμη. 

 

Η AfD όμως μόλις απέδειξε ότι μπορεί να συγκεντρώσει σχεδόν έναν στους δύο ψηφοφόρους ενός ολόκληρου κρατιδίου. 

 

Αυτό σημαίνει ότι το τείχος μπορεί να εμποδίζει την άμεση κατάληψη της εξουσίας, δεν μπορεί όμως να εξαφανίσει την κοινωνική δύναμη που βρίσκεται πίσω από την AfD. 

 

Δεν υπάρχει τίποτε πιο εύκολο από το να χαρακτηρίσεις τους ψηφοφόρους της Ακροδεξιάς «ακραίους» και να τελειώσεις εκεί τη συζήτηση. 

 

Μόνο που έτσι χαρίζεις στην Ακροδεξιά το πολυτιμότερο πράγμα που μπορεί να αποκτήσει ένα κόμμα: την αποκλειστική εκπροσώπηση της κοινωνικής δυσαρέσκειας. 

 

Η οικονομική ανασφάλεια, η μετανάστευση, η αίσθηση εγκατάλειψης, η απογοήτευση από τις κυβερνήσεις, η κρίση εμπιστοσύνης στους θεσμούς δεν είναι επινοήσεις της AfD, είναι πραγματικά προβλήματα. 

 

Και όταν τα δημοκρατικά κόμματα αποφεύγουν να τα αντιμετωπίσουν, κάποιος άλλος θα επωφεληθεί. 

 

Αυτό ακριβώς φαίνεται να συμβαίνει στις μέρες μας στη Γερμανία, αλλά και σε πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης, δυστυχώς... 

 

Η πρόσφατη ήττα της CDU είναι αποτέλεσμα της αδυναμίας του πολιτικού κέντρου να πείσει ότι διαθέτει ένα επαρκώς πειστικό σχέδιο για την οικονομία, την κοινωνική ασφάλεια και το μέλλον της χώρας. 

 

Η εκλογική επιτυχία της AfD έχει ήδη προκαλέσει νέες πιέσεις στον κυβερνητικό συνασπισμό του Φρίντριχ Μερτς για αλλαγές στην οικονομική και κοινωνική πολιτική. 

 

Αυτό είναι μεγάλο μάθημα για τη δημοκρατική Ευρώπη. 

 

Η δημοκρατία δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την Ακροδεξιά μόνο ως πρόβλημα ασφάλειας, πρέπει να την «διαβάσει» ως πρόβλημα πολιτικής. 

 

Δεν αρκεί να προστατεύεις τους θεσμούς, πρέπει να κάνεις τους πολίτες να θέλουν να τους προστατεύσουν. 

 

Δεν αρκεί να λες ότι η AfD είναι επικίνδυνη, πρέπει να δείχνεις καθημερινά ότι η δημοκρατική πολιτική μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική. 

 

Δεν αρκεί να υψώνεις ένα τείχος, πρέπει να οικοδομείς έναν δρόμο που οδηγεί τους πολίτες μακριά από τα άκρα. 

 

Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στην Ευρώπη. 

 

Υπάρχουν διαφορετικές εκδοχές της ακροδεξιάς ανόδου σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με διαφορετικές ιστορίες και διαφορετικές πολιτικές προτάσεις. 

 

Δεν πρέπει να τις βάλουμε όλες στο ίδιο σακί. 

 

Αλλά υπάρχει ένας κοινός κίνδυνος: η μετατροπή της κοινωνικής αγωνίας σε πολιτικό μίσος. 

 

Η δημοκρατία πρέπει να μπορέσει να σπάσει αυτή τη σύνδεση, να πει στον πολίτη που φοβάται, ότι τον ακούει., να πει στον πολίτη που αισθάνεται εγκαταλειμμένος ότι δεν τον έχει ξεχάσει, να πει στον πολίτη που ανησυχεί για τη μετανάστευση ότι η ασφάλεια και η τάξη είναι νομιμοποιημένες δημοκρατικές απαιτήσεις. 

 

Αλλά ταυτόχρονα να πει κάτι εξίσου καθαρό: Η απάντηση στον φόβο δεν είναι το μίσος, η απάντηση στην ανασφάλεια δεν είναι ο αποκλεισμός, η απάντηση στην απογοήτευση δεν είναι ο αυταρχισμός. 

 

Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα. 

 

Η Γερμανία έχει μια ιδιαίτερη ευθύνη, όχι επειδή είναι καταδικασμένη να επαναλάβει το παρελθόν της, άλλωστε η σημερινή Γερμανία δεν είναι η Δημοκρατία της Βαϊμάρης και η AfD δεν είναι το NSDAP. 

 

Αλλά ακριβώς επειδή η γερμανική ιστορία απέδειξε πόσο γρήγορα μπορεί μια δημοκρατία να αποδυναμωθεί όταν οι θεσμοί της χάσουν την κοινωνική τους νομιμοποίηση, η σημερινή εξέλιξη πρέπει να αντιμετωπιστεί με απόλυτη σοβαρότητα. 

 

Η μεγαλύτερη νίκη της Ακροδεξιάς δεν θα ήταν να σχηματίσει αύριο μια κυβέρνηση στη Σαξονία- Ανχαλντ, θα ήταν να κάνει εκατομμύρια Ευρωπαίους να πιστέψουν ότι δεν υπάρχει εναλλακτική απέναντί της. 

 

Σε αυτό ακριβώς το μέτωπο πρέπει να ηττηθεί, κι αυτή η ήττα δεν θα έρθει με διοικητικές απαγορεύσεις. 

 

Θα έρθει όταν η δημοκρατία ξαναγίνει πειστική, όταν μπορεί να παραγάγει ανάπτυξη χωρίς εγκατάλειψη, ασφάλεια χωρίς ξενοφοβία, πατριωτισμό χωρίς εθνικισμό, κοινωνική δικαιοσύνη χωρίς λαϊκισμό, ελευθερία χωρίς ασυδοσία.

 

Κυρίως να παραγάγει μια Ευρώπη αρκετά ισχυρή ώστε να προστατεύει τους πολίτες της χωρίς να εγκαταλείπει τις αρχές της. 

 

Αυτό είναι το πραγματικό αντίδοτο στην Ακροδεξιά.

 

Όχι λιγότερη δημοκρατία, αλλά περισσότερη δημοκρατία που λειτουργεί. 

 

Όχι λιγότερη Ευρώπη, αλλά καλύτερη Ευρώπη. 

 

Όχι περισσότερος φόβος, αλλά περισσότερη εμπιστοσύνη. 

 

Η νίκη της AfD στη Σαξονία- Άνχαλντ δεν σημαίνει ότι η δημοκρατία έχασε τον πόλεμο, σημαίνει όμως ότι η δημοκρατία έχασε μια μάχη. Για να ακριβολογώ, ΑΛΛΗ μια μάχη. 

 

Αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να μας αφυπνίσει. 

 

Η δημοκρατία δεν είναι ένα σύστημα που περιμένει να το υπερασπιστούν οι θεσμοί του, είναι ένα σύστημα που πρέπει κάθε φορά να κερδίζει ξανά την εμπιστοσύνη των ανθρώπων του. 

 

Αν το κάνει, η Ακροδεξιά μπορεί να κερδίζει εκλογές, δεν θα μπορεί όμως να κερδίσει το μέλλον.-

 

*****

 

ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ

 

*****

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ: 

 

Ο Μπιλ Γκέιτς γράφει για την τεχνητή νοημοσύνη

 

Σταλινικοί «αντιεξουσιαστές» που εμπορεύονται ό,τι πουλιέται

 

Ελπίδες ότι μπαίνουν όρια στα social media

 

Το μεγαλείο της Οδύσσειας απέναντι στη μικρότητα της Παλαιοδεξιάς

 

Γιατί βρίσκουν ακροατήριο οι λαϊκιστές; 

 

Η ai είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της δύναμης του καπιταλισμού

 

Ο πλούτος πρέπει να φορολογείται. Αλλα πώς;

 

Ζητείται νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που θα αποτρέψει τη σύγκρουση των γενεών

 

Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση, από τον Αριστοτέλη στον Δαρβίνο

 

Το Σύμφωνο της Μέκκας και η Τουρκία. Τι αλλάζει για την Ελλάδα;

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Τελευταία σχόλια

Ο Νόλαν μας θυμίζει γιατί δεν σταματήσαμε ποτέ να διαβάζουμε την «Οδύσσεια»
Xρήστης: Γιώργος
Πολύ εύστοχη ανάλυση. Όλα αυτά υπάρχουν στην ταινία του Νολαν όπως η ύβρις η οποία τον ενεργοποιεί για να κάνει το ταξίδι προς την αυτογνωσ...

Ο Νόλαν μας θυμίζει γιατί δεν σταματήσαμε ποτέ να διαβάζουμε την «Οδύσσεια»
Xρήστης: Σωτήρης
Είδα την ταινία σε imax και πραγματικά είναι εξαιρετική, ο Νολαν μετέδωσε τι πυρήνα της Οδύσσειας όπως ο νόστος, η φιλοξενία, η ύβρις. Σίγου...

Ήλθε κι έφυγε σαν ξένος...
Xρήστης: Apostolos Kalkanteras
Mιζερος,κομπλεξικος....

Πού αποσκοπεί το «Μανιφέστο Τσίπρα»; (video)
Xρήστης: Μανώλης Θεμελής
Σας παρακολουθώ τακτικά. Σχεδόν σε όλα συμφωνώ. Για το βίντεο, το ίδιο και εγώ. Παρεμπιπτόντως το έγραψα κι εγώ αυτό σε tweet. Συγχαρητήρια....

Ο Νόλαν μας θυμίζει γιατί δεν σταματήσαμε ποτέ να διαβάζουμε την «Οδύσσεια»
Xρήστης: Παναγιώτης
όταν Ριζοσπάστης και Δανίκας γράφουν υπέρ της ταινίας, εγώ κρύβομαι απο τις αλρούμπες του Χολυγουντ, που πληρώσαμε κιόλας σα κράτος - υποτελ...

Όταν ο Αντώνης Σαμαράς κατακεραύνωνε τη «γεροντοκρατία»
Xρήστης: ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ Κωνσταντίνος
Πολύ σωστά τα λέτε ...

Θα τον ξαναβγάλουμε όλοι εμείς!
Xρήστης: Άκης
Καλημέρα σας. Συμφωνώ απολύτως με τα παραπάνω και ευτυχώς είμαστε πάρα πολλοί.......... Είναι ένας αληθινός ΗΓΕΤΗΣ και είναι μόνος του απένα...

Πού οφείλεται η σιωπή της Αριστεράς για το Ιράν και το Σουδάν
Xρήστης: ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΛΑΡΗΣ
Αγαπητέ Διαμαντή, με εντυπωσίασε το κείμενο σου, πρόκειται για ένα κείμενο συνεκτικό και λογικά δομημένο, που αγγίζει μια πραγματική παθογέ...

Πολιτική και ιδεολογική η διαμάχη που ξέσπασε γύρω από τον Άγνωστο Στρατιώτη (video)
Xρήστης: ΣΤΕΛΛΑ ΚΑΡΑΤΖΑΝΗ
ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΙΣΟΥΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΝΑΝΑΚΙΑ ΝΑ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ....ΤΟ ΜΝΗΜΙΟ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΙΩΤΗ ΕΙΝΑΙ ΧΩΡΟΣ ΙΕΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΝΤΗΣΕ...

Πυθαγόρας: Όταν μιλάμε Ελληνικά, διατυπώνουμε μαθηματικές εξισώσεις
Xρήστης: Τάκης71
Πολύ σωστή η σύνδεση των θεωριών του Πυθαγόρα με τα μαθηματικά ...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©