Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης
Η Γραμμή Μαζινό ήταν ένα από τα πιο εντυπωσιακά αμυντικά έργα του 20ού αιώνα.
Η Γαλλία επένδυσε τεράστιους πόρους για να προστατεύσει τα σύνορά της από μια νέα γερμανική επίθεση.
Και όταν ήρθε η ώρα, οι γερμανικές δυνάμεις δεν την κατέστρεψαν, απλώς την προσπέρασαν.
Σήμερα η Ευρώπη δεν έχει απέναντί της τανκς που αναζητούν ένα κενό στα σύνορα.
Έχει κάτι πιο ύπουλο: πολιτικές δυνάμεις που επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν τους ίδιους τους θεσμούς της δημοκρατίας για να αποδυναμώσουν τη δημοκρατική φιλελεύθερη τάξη από μέσα.
Η χθεσινή νίκη της AfD στη Σαξονία- Άνχαλντ πρέπει να μας κάνει να αναρωτηθούμε: Μήπως κινδυνεύουμε να κάνουμε τη Δημοκρατία μας τη νέα Γραμμή Μαζινό;
Η AfD συγκέντρωσε περίπου 44,5% των ψήφων στη Σαξονία- Άνχαλντ, υπερδιπλασιάζοντας το 20,8% που είχε λάβει στις εκλογές του 2021.
Η κεντροδεξιά CDU, αντίθετα, υποχώρησε στο 18,5%, από 37,1% πριν από πέντε χρόνια.
Πρόκειται για ιστορική ανατροπή.
Επίσης, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: η AfD μπορεί να κέρδισε τις εκλογές, αλλά δεν έχει εξασφαλίσει την πλειοψηφία που απαιτείται για να κυβερνήσει μόνη της.
Τα υπόλοιπα κόμματα εξακολουθούν να αρνούνται τη συνεργασία μαζί της.
Άρα η δημοκρατική άμυνα της Γερμανίας δεν έχει καταρρεύσει, ωστόσο έχει δεχθεί ένα τεράστιο πλήγμα.
Η δημοκρατία δεν είναι μια οχυρωμένη γραμμή πίσω από την οποία μπορούμε να αισθανόμαστε ασφαλείς, δεν είναι ένα τείχος που χτίστηκε μια φορά και θα μας προστατεύει για πάντα.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Είναι ένας ζωντανός θεσμός που χρειάζεται πολίτες, κόμματα, ηγεσίες και κοινωνίες πρόθυμες να τον υπερασπίζονται κάθε φορά που δοκιμάζεται.
Η AfD μας θυμίζει ότι η Ακροδεξιά δεν χρειάζεται να καταργήσει τη δημοκρατία για να την απειλήσει, αφού μπορεί να επιχειρήσει να την κατακτήσει εκλογικά.
Δεν έχουμε απέναντί μας μια στρατιωτική δικτατορία που έρχεται να καταλάβει ένα κοινοβούλιο, αλλά έχουμε ένα κόμμα που συμμετέχει στις εκλογές, ζητά την ψήφο των πολιτών και, όταν κερδίζει, χρησιμοποιεί το αποτέλεσμα ως απόδειξη ότι η κοινωνία θέλει αλλαγή.
Γι’ αυτό δεν αρκεί να λέμε ότι «η δημοκρατία λειτουργεί επειδή η AfD δεν μπορεί ακόμη να σχηματίσει κυβέρνηση», αφού αυτό θα ήταν επικίνδυνος εφησυχασμός.
Η δημοκρατία μπορεί να επιβιώνει θεσμικά και ταυτόχρονα να χάνει κοινωνικά έδαφος.
Δεν πρέπει να υποτιμήσουμε τους ανθρώπους που ψηφίζουν την Ακροδεξιά.
Οφείλουμε να καταλάβουμε γιατί το κάνουν.
Η μετανάστευση, η οικονομική ανασφάλεια, η αίσθηση εγκατάλειψης, η απογοήτευση από τα παραδοσιακά κόμματα, η δυσπιστία προς τις ελίτ και ο φόβος για το μέλλον δεν εξαφανίζονται επειδή χαρακτηρίζουμε κάποιον «ακροδεξιό».
Αντίθετα, αν αφήσουμε αυτά τα προβλήματα στην Ακροδεξιά, της παραδίδουμε και το δικαίωμα να δίνει εκείνη τις απαντήσεις.
Η δημοκρατική απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο ένα «όχι στην AfD», πρέπει να είναι ένα ισχυρότερο «ναι» στη δημοκρατία.
Ναι σε μια δημοκρατία που μπορεί να ελέγχει τα σύνορά της χωρίς να μετατρέπει τον ξένο σε εχθρό, ναι σε μια οικονομία που δημιουργεί ευκαιρίες και δεν αφήνει ολόκληρες περιοχές να αισθάνονται ξεχασμένες, ναι σε ένα κράτος που λειτουργεί, ναι στην ασφάλεια χωρίς ξενοφοβία, ναι στην εθνική ταυτότητα χωρίς εθνικισμό, ναι στην ελευθερία του λόγου χωρίς την κανονικοποίηση του μίσους, ναι στην Ευρώπη χωρίς την κατάργηση των εθνικών ιδιαιτεροτήτων.
Αυτή είναι η δύσκολη δουλειά της δημοκρατίας: να μην παραχωρεί στην Ακροδεξιά ούτε την οργή ούτε την ατζέντα, γιατί η μεγαλύτερη παγίδα θα ήταν να πιστέψουμε ότι η δημοκρατία προστατεύεται απλώς υψώνοντας ένα θεσμικό «τείχος» γύρω από την AfD.
Το γερμανικό Brandmauer έχει τη σημασία του, αλλά ένα τείχος, όσο ψηλό κι αν είναι, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πολιτική.
Η δημοκρατία θα σωθεί μόνο αν οι πολίτες δεν θέλουν να περάσουν από την πόρτα που οδηγεί στην Ακροδεξιά.
Η Γραμμή Μαζινό ήταν στατική, αλλά η δημοκρατία πρέπει να είναι μαχόμενη.
Να προσαρμόζεται, να μαθαίνει να ακούει, να διορθώνει τα λάθη της, να αναγνωρίζει τις κοινωνικές αγωνίες πριν τις μετατρέψει σε πολιτικό όπλο η Ακροδεξιά, να υπερασπίζεται τους θεσμούς της χωρίς να τους θεοποιεί, και κυρίως να μην αντιμετωπίζει την εκλογική επιτυχία της Ακροδεξιάς ως ένα πρόβλημα επικοινωνίας.
Είναι καθαρά και ξάστερα πολιτικό πρόβλημα και χρειάζεται πολιτική απάντηση.
Αυτό αφορά ιδιαίτερα στην Ελλάδα.
Η ελληνική δημοκρατία γνωρίζει από αυταρχισμό, γνωρίζει τι σημαίνει να χάνεται η ελευθερία και τι σημαίνει να αποκαθίσταται.
Η Μεταπολίτευση είναι η δική μας υπενθύμιση ότι η δημοκρατία δεν χαρίζεται.
Μπορεί και πρέπει να απορρίψει και την Ακροδεξιά και κάθε άλλη μορφή πολιτικού εξτρεμισμού.
Η απόρριψη, όμως, δεν αρκεί γιατί χρειάζεται να υπερασπιστούμε τη δημοκρατική παράταξη ως χώρο ελευθερίας, ευθύνης, κοινωνικής δικαιοσύνης και εθνικής αυτοπεποίθησης, να αποδείξουμε ότι η δημοκρατία μπορεί να είναι πιο αποτελεσματική από τον λαϊκισμό, πιο δυνατή από τον φόβο και πιο πειστική από το μίσος.
Κάποιοι πιστεύουν ίσως ότι πρέπει να φοβόμαστε μήπως η δημοκρατία γίνει υπερβολικά ισχυρή απέναντι στην Ακροδεξιά. Όχι!
Πρέπει να φοβόμαστε μήπως γίνει υπερβολικά αδύναμη.
Η δημοκρατία δεν πρέπει να απολογείται επειδή υπερασπίζεται τον εαυτό της, δεν πρέπει να ντρέπεται για τα όριά της απέναντι σε όσους θέλουν να χρησιμοποιήσουν την ελευθερία για να καταργήσουν την ελευθερία, δεν πρέπει να συγχέει την ανοχή με την αδυναμία, αλλά ούτε πρέπει να φοβηθεί τη δική της δύναμη.
Η δημοκρατία έχει κάτι που δεν διαθέτει η Ακροδεξιά: την ικανότητα να διορθώνει τον εαυτό της χωρίς να καταστρέφει τον εαυτό της.
Αυτό είναι το μεγάλο ευρωπαϊκό στοίχημα: Να μην αποδειχθεί η δημοκρατία η νέα Γραμμή Μαζινό, να μη βρεθούμε κάποια στιγμή να κοιτάμε πίσω και να λέμε ότι είχαμε θεσμούς, συντάγματα, κοινοβούλια και εκλογές, αλλά δεν καταλάβαμε ότι η μάχη είχε ήδη μεταφερθεί αλλού.
Η Γραμμή Μαζινό έπεσε γιατί ο αντίπαλος βρήκε δρόμο γύρω της.
Η δημοκρατία πρέπει να κλείσει τα κενά από τα οποία περνά ο φόβος, η οργή, ο λαϊκισμός και ο εξτρεμισμός.
Η δημοκρατία δεν είναι το οχυρό που κάποτε χτίσαμε, είναι η μάχη που πρέπει να δίνουμε κάθε μέρα για να παραμένει όρθιο.-
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:
Ο Μπιλ Γκέιτς γράφει για την τεχνητή νοημοσύνη
Σταλινικοί «αντιεξουσιαστές» που εμπορεύονται ό,τι πουλιέται
Ελπίδες ότι μπαίνουν όρια στα social media
Το μεγαλείο της Οδύσσειας απέναντι στη μικρότητα της Παλαιοδεξιάς
Γιατί βρίσκουν ακροατήριο οι λαϊκιστές;
Η ai είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της δύναμης του καπιταλισμού
Ο πλούτος πρέπει να φορολογείται. Αλλα πώς;
Ζητείται νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που θα αποτρέψει τη σύγκρουση των γενεών
Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση, από τον Αριστοτέλη στον Δαρβίνο
Το Σύμφωνο της Μέκκας και η Τουρκία. Τι αλλάζει για την Ελλάδα;
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...