Γράφει ο Ευγένιος
Το πιο εύκολο πράγμα είναι να πεις σε ένα παιδί: «Κλείσε το κινητό».
Το πολύ δυσκολότερο είναι να ρωτήσεις γιατί το κινητό είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να μην θέλει να το κλείσει.
Καθώς κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο εξετάζουν ηλικιακούς περιορισμούς για την πρόσβαση των ανηλίκων, το πραγματικό δίλημμα μπορεί να είναι διαφορετικό:
Να περιορίσουμε τον αλγόριθμο ή να αλλάξουμε τον αλγόριθμο;
Υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά.
Το πρώτο προσπαθεί να προστατεύσει τον άνθρωπο από το προϊόν.
Το δεύτερο προσπαθεί να κάνει το προϊόν ασφαλέστερο για τον άνθρωπο.
Δεν έχουμε απλώς μπροστά μας ένα νέο μέσο επικοινωνίας, έχουμε ένα επιχειρηματικό μοντέλο που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην κατάκτηση της ανθρώπινης προσοχής.
Και η προσοχή είναι περιορισμένος πόρος.
Όσο περισσότερο χρόνο περνάμε στην πλατφόρμα, τόσο περισσότερες διαφημίσεις μπορούμε να δούμε, τόσο περισσότερα δεδομένα παράγουμε, τόσο περισσότερη αξία δημιουργούμε για την εταιρεία.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Έτσι, ο στόχος είναι να μας προσφερθεί το επόμενο περιεχόμενο πριν προλάβουμε να αποφασίσουμε αν θέλουμε να συνεχίσουμε.
Ο αλγόριθμος μαθαίνει τι μας κρατάει «καρφωμένους» εκεί.
Όταν συμβαίνει σε ένα παιδί ή σε έναν έφηβο, το ζήτημα γίνεται πολύ μεγαλύτερο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση το αναγνωρίζει πλέον ανοιχτά.
Στο πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο, αναφέρεται ρητά σε «εθιστικό ή χειραγωγικό σχεδιασμό» και σε λειτουργίες όπως η απεριόριστη κύλιση, η αυτόματη αναπαραγωγή και οι ειδοποιήσεις που δημιουργούν τον φόβο ότι κάτι χάνουμε.
Αυτό σημαίνει ότι η συζήτηση μετακινείται από το περιεχόμενο στον σχεδιασμό.
Μέχρι τώρα ρωτούσαμε: Τι βλέπει το παιδί;
Πρέπει πλέον να ρωτήσουμε και γιατί το παιδί συνεχίζει να το βλέπει;
Ένα βίντεο μπορεί να είναι αθώο.
Η αδιάκοπη αλληλουχία εκατοντάδων βίντεο μπορεί όμως να είναι προϊόν ενός σχεδιασμού που δεν αφήνει φυσικό σημείο εξόδου.
Μια ειδοποίηση μπορεί να είναι χρήσιμη.
Δεκάδες ειδοποιήσεις που δημιουργούν συνεχώς την αίσθηση ότι «κάτι συμβαίνει χωρίς εμένα» είναι κάτι διαφορετικό.
Όλο αυτό είναι αρχιτεκτονική συμπεριφοράς.
Βεβαίως χρειάζονται γονείς, όρια, εκπαίδευση και ψηφιακή παιδεία για να προστατευθούμε από αυτό το σύστημα.
Και πιθανότατα χρειάζονται και ηλικιακοί περιορισμοί σε ορισμένες περιπτώσεις.
Αλλά υπάρχει κάτι παράλογο στο να ζητάμε από ένα δεκατριάχρονο να αντισταθεί σε έναν μηχανισμό που έχει σχεδιαστεί από χιλιάδες μηχανικούς, επιστήμονες δεδομένων και ειδικούς συμπεριφοράς ακριβώς για να κάνει την αντίσταση δύσκολη.
Δεν μπορείς να μεταφέρεις όλη την ευθύνη στον χρήστη όταν έχεις σχεδιάσει το προϊόν ώστε να εκμεταλλεύεται τις αδυναμίες του χρήστη.
Η εύκολη λύση είναι η απαγόρευση.
Είναι ορατή, κατανοητή και πολιτικά εύκολη να εξηγηθεί.
Η δυσκολότερη λύση είναι η ρύθμιση του ίδιου του προϊόντος.
Να πεις στις πλατφόρμες ότι δεν μπορούν να χρησιμοποιούν οποιοδήποτε χαρακτηριστικό αυξάνει την εμπλοκή, μόνο και μόνο επειδή αυξάνει τα κέρδη.
Να εξετάσεις αν ο αλγόριθμος έχει φυσικά σημεία εξόδου, να περιορίσεις τα χαρακτηριστικά του που χειραγωγούν, να απαιτήσεις μεγαλύτερη διαφάνεια για το πώς λειτουργούν τα συστήματα συστάσεων, να επιβάλεις πραγματική ευθύνη όταν ένας σχεδιασμός εκμεταλλεύεται συστηματικά την ευαλωτότητα των ανηλίκων.
Με άλλα λόγια: όχι μόνο age limits, αλλά design limits.
Η Ευρώπη έχει ήδη αρχίσει να κινείται προς μια λογική που δεν αντιμετωπίζει την προστασία των παιδιών αποκλειστικά ως ζήτημα ηλικιακής επαλήθευσης.
Το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις μεγάλες πλατφόρμες προβλέπει αξιολόγηση των συστημικών κινδύνων, μεταξύ άλλων και εκείνων που συνδέονται με τα συστήματα συστάσεων και τον εθιστικό σχεδιασμό, ενώ εξετάζονται και νέοι κανόνες για τη «digital fairness».
Αυτό είναι το σωστό πεδίο μάχης.
Όχι μια μάχη εναντίον της τεχνολογίας, ούτε μια προσπάθεια να επιστρέψουμε τα παιδιά σε έναν κόσμο χωρίς διαδίκτυο.
Αλλά μια προσπάθεια να αλλάξουμε τους κανόνες ενός ψηφιακού κόσμου στον οποίο μέχρι σήμερα η επιτυχία μετριόταν υπερβολικά συχνά με έναν αριθμό: πόσο περισσότερο έμεινε ο χρήστης.
Ίσως πρέπει να αρχίσουμε να μετράμε κάτι άλλο: πόσο καλά έζησε ο χρήστης όσο ήταν εκεί.
Αυτό θα ήταν μια πραγματική αλλαγή παραδείγματος.
Γιατί η τεχνολογία δεν είναι μοιραίο να γίνει εθιστική, ούτε ο αλγόριθμος είναι νόμος της φύσης.
Είναι ανθρώπινη κατασκευή και ό,τι κατασκευάζουμε μπορούμε να το ξανασχεδιάσουμε.
Το ερώτημα είναι αν θα συνεχίσουμε να ζητάμε από τα παιδιά να προσαρμοστούν σε έναν αλγόριθμο που σχεδιάστηκε για να κρατά την προσοχή τους, ή αν θα απαιτήσουμε από τον αλγόριθμο να προσαρμοστεί σε μια κοινωνία που αποφάσισε ότι η ανθρώπινη προσοχή δεν είναι απλώς ένα ακόμη εμπορεύσιμο προϊόν.
Να περιορίσουμε τον αλγόριθμο; Ναι, όπου χρειάζεται.
Αλλά το μεγάλο στοίχημα είναι μεγαλύτερο: να αλλάξουμε τον αλγόριθμο.
*****
ΓΡΑΨΤΕ ΤΗΝ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΑ
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:
Ο Μπιλ Γκέιτς γράφει για την τεχνητή νοημοσύνη
Σταλινικοί «αντιεξουσιαστές» που εμπορεύονται ό,τι πουλιέται
Ελπίδες ότι μπαίνουν όρια στα social media
Το μεγαλείο της Οδύσσειας απέναντι στη μικρότητα της Παλαιοδεξιάς
Γιατί βρίσκουν ακροατήριο οι λαϊκιστές;
Η ai είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της δύναμης του καπιταλισμού
Ο πλούτος πρέπει να φορολογείται. Αλλα πώς;
Ζητείται νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο που θα αποτρέψει τη σύγκρουση των γενεών
Η σχέση του ανθρώπου με τη φύση, από τον Αριστοτέλη στον Δαρβίνο
Το Σύμφωνο της Μέκκας και η Τουρκία. Τι αλλάζει για την Ελλάδα;
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...