Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης
Η ανάλυση του Economist για την «αποτυχημένη διπλωματία των κανονιών» των ΗΠΑ, φωτίζει μια βαθύτερη μετατόπιση: την επιστροφή σε μια πολιτική ισχύος που θυμίζει τον 19ο αιώνα, αλλά λειτουργεί με όρους 21oυ, και τελικά αποτυγχάνει.
Και αυτή η αποτυχία δεν είναι απλώς μια ήττα του Τραμπ ή των ΗΠΑ.
Διαχέεται σε ολόκληρο το διεθνές σύστημα, επηρεάζοντας άμεσα την Ευρώπη και, μέσα σε αυτήν, την Ελλάδα.
Η λεγόμενη «διπλωματία των κανονιών», δηλαδή η χρήση, ή απειλή στρατιωτικής ισχύος για την επιβολή πολιτικών στόχων, έχει ιστορικά στόχο την ταχεία κάμψη των αντιπάλων χωρίς πλήρη πόλεμο.
Στη σημερινή της εκδοχή, όμως, όπως επισημαίνει η ανάλυση, φαίνεται να παράγει το αντίθετο αποτέλεσμα: αντί να επιβάλλει τάξη, ενισχύει την αστάθεια.
Η βασική αποτυχία αυτής της στρατηγικής είναι διπλή.
Πρώτον, υποτιμά την πολυπλοκότητα του σύγχρονου κόσμου.
Οι στρατιωτικές κινήσεις, είτε στο Ιράν είτε αλλού, δεν λειτουργούν πλέον σε ένα κενό ισχύος, αλλά σε ένα πυκνό πλέγμα διεθνών σχέσεων, οικονομικών εξαρτήσεων και περιφερειακών παικτών.
Έτσι, κάθε επίδειξη δύναμης, παράγει αλυσιδωτές αντιδράσεις: ενισχύει αντιαμερικανικά μέτωπα, ωθεί χώρες προς εναλλακτικές συμμαχίες και τελικά αποδυναμώνει την ίδια την επιρροή που επιχειρεί να επιβάλει.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
Βρείτε μας και στο tiktok πατώντας ΕΔΩ
*****
Δεύτερον, διαβρώνει την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως συμμαχικής δύναμης.
Όταν η πολιτική βασίζεται περισσότερο στον εξαναγκασμό παρά στη συναίνεση, οι σύμμαχοι, και κυρίως η Ευρώπη, είναι εύλογο να αμφιβάλλουν.
Η ισχύς παραμένει, αλλά η εμπιστοσύνη φθίνει.
Και στη γεωπολιτική, η εμπιστοσύνη είναι κεφάλαιο εξίσου κρίσιμο με τα όπλα.
Εδώ ακριβώς αρχίζει το ευρωπαϊκό πρόβλημα.
Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια διπλή παγίδα: εξαρτάται στρατηγικά από τις ΗΠΑ, αλλά ταυτόχρονα υφίσταται τις δυσμενείς συνέπειες των επιλογών τους.
Ο πόλεμος στο Ιράν, που εντάσσεται σε αυτή τη λογική ισχύος, έχει ήδη ξεφύγει από τα όρια μιας περιφερειακής κρίσης.
Είναι ένας επιταχυντής αστάθειας που επηρεάζει άμεσα την ευρωπαϊκή οικονομία, την ενεργειακή ασφάλεια και τη συνοχή της ίδιας της Ένωσης.
Και εδώ αναδύεται η ελληνική διάσταση, ίσως πιο έντονα από ποτέ.
Η Ελλάδα, λόγω γεωγραφίας, μετατρέπεται από «παρατηρητή» σε κρίσιμο κόμβο.
Σε μια εποχή όπου οι θαλάσσιες οδοί, η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή αποκτούν αυξημένη σημασία, η χώρα αποκτά αναβαθμισμένο ρόλο ως ενεργειακός διάδρομος, ως στρατηγικό σημείο ελέγχου θαλάσσιων ροών, αλλά και ως σταθερός δυτικός πόλος σε μια ασταθή περιφέρεια
Αυτό όμως δεν είναι μόνο πλεονέκτημα.
Είναι και ευθύνη, είναι και κίνδυνος.
Η αύξηση της γεωπολιτικής αξίας της Ελλάδας σημαίνει ταυτόχρονα αυξημένη έκθεση.
Δεν σας κάνει εντύπωση ότι ξαφνικά, συνεδριάζει σήμερα το πρωί το ΚΥΣΕΑ; (Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας).
Όσο περισσότερο η περιοχή μας, μετατρέπεται σε πεδίο αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων, τόσο περισσότερο η Ελλάδα βρίσκεται εντός του «παιχνιδιού».
Και σε αυτό το παιχνίδι, οι κανόνες δεν καθορίζονται από τους μικρότερους παίκτες.
Ταυτόχρονα, η ευρωπαϊκή αδυναμία να διαμορφώσει αυτόνομη στρατηγική καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο εύθραυστη.
Η Ευρώπη δεν έχει ακόμη αποφασίσει αν θέλει να είναι γεωπολιτικός παίκτης ή απλός οικονομικός χώρος.
Έτσι, ακολουθεί, αντί να διαμορφώνει, τις εξελίξεις.
Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο: ενώ η αμερικανική «διπλωματία των κανονιών» αποτυγχάνει να σταθεροποιήσει το διεθνές σύστημα, η Ευρώπη δεν διαθέτει ακόμη τα εργαλεία να προτείνει μια εναλλακτική.
Το αποτέλεσμα είναι ένας κόσμος πιο ασταθής, πιο κατακερματισμένος και λιγότερο προβλέψιμος.
Για την Ελλάδα, το συμπέρασμα είναι σαφές και στρατηγικά κρίσιμο.
Βέβαια, πρέπει πάντα να έχουμε κατά νου ότι η αναβάθμιση της γεωπολιτικής μας θέσης δεν αρκεί από μόνη της.
Πρέπει να συνοδευτεί από ενεργητική διπλωματία, από πολυδιάστατες συμμαχίες και, κυρίως, από τη συνείδηση στο λαό μας και στην ηγεσία του, ότι η σταθερότητα δεν είναι δεδομένη αλλά διαρκώς διεκδικήσιμη.
Γιατί σε έναν κόσμο όπου η ισχύς επιστρέφει ως βασικό εργαλείο πολιτικής, οι χώρες που επιβιώνουν δεν είναι μόνο οι ισχυρότερες, αλλά εκείνες που κατανοούν έγκαιρα τους μετασχηματισμούς.
Και ίσως αυτή να είναι το βαθύτερο νόημα των εξελίξεων: ότι η αποτυχία της «διπλωματίας των κανονιών» δεν σημαίνει επιστροφή στη σταθερότητα.
Σημαίνει μετάβαση σε έναν κόσμο όπου η ισχύς υπάρχει, αλλά δεν αρκεί.
Και αυτός είναι σίγουρα, ένας πιο επικίνδυνος κόσμος.-
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Αρχίζει η μεγάλη μάχη Ορθολογισμού - λαϊκισμού με φόντο τις εκλογές του 2027 (video)
Ήρθε η ώρα να χτυπήσουμε την πολιτική ισχύ του λαϊκισμού
Ελλάδα, Τουρκία και η σιωπηλή γλώσσα της ισχύος
Όμηρος, η ερώτηση που ο Ελληνισμός δεν έχει απαντήσει ακόμα
Κικέρων, ο διανοητής που συνέδεσε την πολιτική με τη φιλοσοφία
Η πρόταση Μητσοτάκη για το Σύνταγμα: Λιγότερη αυθαιρεσία, περισσότερη λογοδοσία
Όποιος σπέρνει κοινωνική οργή, θερίζει γιγάντωση της Ακροδεξιά
Ο Αριστοτέλης και η τέχνη τού να ζούμε καλά
Θλιβερός εμποράκος ενός κίβδηλου ψευτοπατριωτισμού
Κατίνα Παξινού, η απόλυτη τραγωδός
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...