Γράφει ο Μάκης Γεωργιάδης
Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν δεν μπορεί να διαβαστεί ως μια στιγμιαία έκρηξη ισχύος ούτε ως ιδεολογική εμμονή.
Εντάσσεται σε μια συγκεκριμένη στρατηγική λογική, η οποία συνδυάζει αποτροπή, διαπραγμάτευση μέσω πίεσης, εσωτερική πολιτική δυναμική και γεωοικονομικούς υπολογισμούς.
Για να κατανοήσει κανείς τι επιδιώκει η Ουάσιγκτον, οφείλει να δει τη μεγάλη εικόνα: την αναμέτρηση για τον έλεγχο της περιφερειακής ισορροπίας στη Μέση Ανατολή.
Το Ιράν τα τελευταία χρόνια έχει αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο επιρροής που εκτείνεται από τον Λίβανο και τη Συρία έως την Υεμένη και τον Περσικό Κόλπο, στηρίζοντας στρατιωτικά και πολιτικά δρώντες που αμφισβητούν ευθέως τα αμερικανικά και ισραηλινά συμφέροντα.
Από τη σκοπιά της Ουάσιγκτον, αυτή η αρχιτεκτονική ισχύος δημιουργεί έναν διαρκή στρατηγικό κίνδυνο.
Η επίθεση, επομένως, μπορεί να ιδωθεί ως προσπάθεια επαναφοράς της αποτροπής: να πληγούν κρίσιμες στρατιωτικές δυνατότητες, να αυξηθεί το κόστος της ιρανικής επέκτασης και να αποσταλεί σαφές μήνυμα ότι η αμερικανική ισχύς παραμένει ενεργή και πρόθυμη να χρησιμοποιηθεί.
Παράλληλα, η κίνηση αυτή δεν αποκλείει τη διπλωματία, αντιθέτως, ενδέχεται να την προετοιμάζει.
Στη ρεαλιστική σχολή σκέψης, η στρατιωτική πίεση συχνά προηγείται της διαπραγμάτευσης.
Αν οι προηγούμενες συνομιλίες δεν απέδωσαν, η δημιουργία νέων συσχετισμών ισχύος μπορεί να θεωρείται από την Ουάσιγκτον προϋπόθεση για μια συμφωνία με διαφορετικούς όρους.
Δεν πρόκειται απαραίτητα για επιδίωξη γενικευμένου πολέμου, αλλά για προσπάθεια αναδιαμόρφωσης του πλαισίου μέσα στο οποίο θα διεξαχθεί η επόμενη φάση διαλόγου.
Υπάρχει, ωστόσο, και η εσωτερική πολιτική διάσταση.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εξωτερική πολιτική δεν είναι ποτέ αποκομμένη από την εσωτερική νομιμοποίηση.
Η εικόνα της αποφασιστικής ηγεσίας, ιδίως σε περιόδους έντονης πολιτικής πόλωσης, έχει βαρύνουσα σημασία.
Η επίδειξη ισχύος στο εξωτερικό λειτουργεί και ως μήνυμα στο εσωτερικό ακροατήριο: ότι η αμερικανική ηγεσία δεν διστάζει να ενεργήσει όταν θεωρεί ότι απειλούνται στρατηγικά συμφέροντα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η στρατιωτική επιλογή αποκτά και συμβολικό χαρακτήρα.
Η γεωοικονομική διάσταση είναι εξίσου κρίσιμη.
Το Ιράν βρίσκεται σε μια από τις πιο νευραλγικές ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη, δίπλα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Κάθε στρατιωτική ένταση στην περιοχή προκαλεί άμεσες αντιδράσεις στις αγορές ενέργειας.
Η άνοδος των τιμών δεν είναι δευτερεύον φαινόμενο.
Είναι κεντρικός παράγοντας πίεσης για την παγκόσμια οικονομία.
Η ενεργειακή διάσταση, επομένως, δεν αποτελεί παρενέργεια της κρίσης, αλλά μέρος της ευρύτερης στρατηγικής εξίσωσης.
Για την Ελλάδα, όλα αυτά δεν είναι μακρινές εξελίξεις.
Η ελληνική οικονομία παραμένει ενεργειακά εξαρτημένη και ευάλωτη σε διεθνείς διακυμάνσεις τιμών.
Μια παρατεταμένη άνοδος του πετρελαίου μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος καυσίμων, μεταφορών και παραγωγής, με άμεση επίδραση στον πληθωρισμό και στη διαθέσιμη αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Παράλληλα, η ελληνική ναυτιλία, που διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στις μεταφορές ενέργειας, επηρεάζεται από τα αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου και την αβεβαιότητα στις θαλάσσιες οδούς.
Η Ελλάδα, συνεπώς, δεν μπορεί να μείνει απλός θεατής, είναι μέρος του συστήματος που δοκιμάζεται.
Άλλωστε, τώρα την χρειάζεται η Κύπρος, κι εκεί κατευθύνονται ήδη οι φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά», αλλά και ο ίδιος ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας, σε μια κίνηση ουσιαστική αλλά και υψηλού συμβολισμού.
Επιπλέον, κάθε αναταραχή στη Μέση Ανατολή επηρεάζει και την Τουρκία, η οποία επιδιώκει ρόλο περιφερειακής δύναμης και ενεργειακού κόμβου.
Σε περιόδους ρευστότητας, η Άγκυρα επιχειρεί συχνά να αναβαθμίσει τη γεωπολιτική της θέση.
Η Αθήνα οφείλει να παρακολουθεί προσεκτικά αυτές τις κινήσεις, διότι η αναδιάταξη ισορροπιών στη Μέση Ανατολή έχει αναπόφευκτα αντανάκλαση και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Συνολικά, η επίθεση στο Ιράν δεν αποτελεί μεμονωμένο επεισόδιο, αλλά κομμάτι μιας ευρύτερης στρατηγικής αντιπαράθεσης για την περιφερειακή ισχύ, την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαμόρφωση νέων όρων διαπραγμάτευσης.
Η πραγματική πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι να τοποθετηθεί ιδεολογικά απέναντι στην αμερικανική επιλογή, αλλά να θωρακιστεί οικονομικά και ενεργειακά απέναντι στις επιπτώσεις της.
Σε έναν κόσμο όπου η γεωπολιτική αβεβαιότητα επανέρχεται ως μόνιμη συνθήκη, η προσαρμοστικότητα και η στρατηγική διορατικότητα καθίστανται κρίσιμα εθνικά εργαλεία.-
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Αρχίζει η μεγάλη μάχη Ορθολογισμού - λαϊκισμού με φόντο τις εκλογές του 2027 (video)
Ήρθε η ώρα να χτυπήσουμε την πολιτική ισχύ του λαϊκισμού
Ελλάδα, Τουρκία και η σιωπηλή γλώσσα της ισχύος
Όμηρος, η ερώτηση που ο Ελληνισμός δεν έχει απαντήσει ακόμα
Κικέρων, ο διανοητής που συνέδεσε την πολιτική με τη φιλοσοφία
Η πρόταση Μητσοτάκη για το Σύνταγμα: Λιγότερη αυθαιρεσία, περισσότερη λογοδοσία
Όποιος σπέρνει κοινωνική οργή, θερίζει γιγάντωση της Ακροδεξιά
Ο Αριστοτέλης και η τέχνη τού να ζούμε καλά
Θλιβερός εμποράκος ενός κίβδηλου ψευτοπατριωτισμού
Κατίνα Παξινού, η απόλυτη τραγωδός
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...