Γράφει ο Διαμαντής Σεϊτανίδης
Η ρωσική στρατηγική επιρροής στη Δυτική Ευρώπη δεν στηρίζεται πλέον μόνο στην ενεργειακή εξάρτηση ή στη διπλωματική πίεση, όπως συνέβαινε τις προηγούμενες δεκαετίες.
Τα τελευταία χρόνια, και με ιδιαίτερη ένταση μετά την εισβολή στην Ουκρανία, η Μόσχα επενδύει συστηματικά στη διείσδυση σε πολιτικά κόμματα, κυρίως (αλλά όχι αποκλειστικά) στον χώρο της άκρας και λαϊκιστικής δεξιάς, με στόχο τη διάβρωση της ευρωπαϊκής συνοχής, την υπονόμευση της στήριξης προς την Ουκρανία και την κανονικοποίηση μιας πιο «ρεαλιστικής» (στην πράξη φιλορωσικής) στάσης απέναντι στο Κρεμλίνο.
Η επιρροή αυτή δεν είναι πάντα άμεση ή εμφανής.
Εκδηλώνεται μέσα από χρηματοδοτήσεις, δίκτυα επιρροής, μέσα ενημέρωσης, think tanks, αλλά και μέσω μιας κοινής ιδεολογικής γλώσσας: αντιφιλελευθερισμός, εχθρότητα προς την ΕΕ, δυσπιστία προς το ΝΑΤΟ και προβολή της Ρωσίας ως «προμαχώνα εθνικής κυριαρχίας και παραδοσιακών αξιών».
Γαλλία: η ρωγμή στο εσωτερικό της ακροδεξιάς
Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση σήμερα είναι η γαλλική ακροδεξιά, όπου η σχέση με τη Ρωσία έχει μετατραπεί από συγκριτικό πλεονέκτημα σε εσωτερικό πρόβλημα.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Το κόμμα της Μαρίν Λεπέν, ο Εθνικός Συναγερμός (Rassemblement National), έχει μακρά ιστορία σχέσεων με τη Μόσχα, συμπεριλαμβανομένων ρωσικών δανείων που έλαβε στο παρελθόν.
Η Λεπέν υπήρξε από τις πιο συνεπείς Ευρωπαίες πολιτικούς στην «κατανόηση» (αν όχι δικαιολόγηση κι υπεράσπιση) της ρωσικής στάσης απέναντι στη Δύση.
Ωστόσο, μετά το 2022, αυτή η στάση έγινε εκλογικά τοξική.
Ο Ζορντάν Μπαρντελά, ο οποίος επιχειρεί να ανανεώσει το προφίλ του κόμματος και να το καταστήσει κυβερνήσιμο, αποφεύγει πλέον τις ανοικτές φιλορωσικές αναφορές και μιλά ξεκάθαρα για τη Ρωσία ως «απειλή για τη διεθνή σταθερότητα».
Η διαφωνία των δυο κορυφαίων της γαλλικής ακροδεξιάς είναι απλώς ρητορική.
Αποτυπώνει μια στρατηγική σύγκρουση: ρήξη με το παρελθόν ή διατήρηση των παλιών γεωπολιτικών αντανακλαστικών.
Η σύγκρουση Λεπέν- Μπαρντελά αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: ότι η ρωσική επιρροή, από στοιχείο ταυτότητας, μετατρέπεται σε βαρίδι για κόμματα που διεκδικούν εξουσία και και δεν αρκούνται στην ιδιότητα του κόμματος διαμαρτυρίας.
Ιταλία, Γερμανία, Αυστρία: παγιωμένα δίκτυα
Στην Ιταλία, η υπόθεση των σχέσεων της Λέγκας του Ματέο Σαλβίνι με τη Ρωσία έχει απασχολήσει επανειλημμένα τη δημόσια συζήτηση, με καταγγελίες για επαφές, χρηματοδοτήσεις και πολιτική στήριξη.
Αν και η κυβέρνηση Μελόνι κράτησε σαφώς φιλοουκρανική γραμμή, οι εσωτερικές αντιφάσεις στον δεξιό χώρο παραμένουν.
Στη Γερμανία, το AfD αποτελεί ίσως το πιο ξεκάθαρα φιλορωσικό κόμμα μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας, με στελέχη του να επισκέπτονται κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας και να αναπαράγουν πλήρως τη ρωσική αφήγηση περί «αμυντικού πολέμου».
Αντίστοιχα, στην Αυστρία, το FPÖ διατηρεί ιστορικές σχέσεις με το κόμμα του Πούτιν, ενώ πρώην στελέχη του έχουν εμπλακεί σε υποθέσεις που εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για θεσμική ακεραιότητα.
«Voice of Europe» και η βιομηχανία επιρροής
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αποκάλυψη γύρω από το δίκτυο «Voice of Europe», το οποίο φέρεται να λειτουργούσε ως κανάλι χρηματοδότησης και επιρροής φιλορωσικών φωνών ενόψει ευρωεκλογών.
Η υπόθεση αυτή ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο η Ρωσία επιχειρεί να παρακάμψει τις επίσημες δομές, επενδύοντας σε «ενδιάμεσους φορείς» που διαχέουν αφήγημα, χρήμα και πολιτική γραμμή.
Ελλάδα και Βαλκάνια: διαφορετική μορφή, ίδιος στόχος
Στην Ελλάδα, η ρωσική επιρροή δεν εκδηλώνεται τόσο μέσω μεγάλων κομμάτων εξουσίας, αν εξαιρέσουμε την «Ελληνική Λύση» του Κυριάκου Βελόπουλου, που ακολουθεί άκριτη φιλορωσική πολιτική, όσο μέσω θρησκευτικών, πολιτισμικών και ιδεολογικών δικτύων, καθώς και μικρότερων πολιτικών σχηματισμών στα άκρα του πολιτικού φάσματος.
Η επίκληση της Ορθοδοξίας, του αντιδυτικισμού και της «εθνικής ανεξαρτησίας» λειτουργεί ως γέφυρα για την κανονικοποίηση φιλορωσικών θέσεων, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης.
Στα Βαλκάνια, η εικόνα είναι ακόμα πιο ωμή.
Σερβία, Βοσνία (ιδίως στη Σερβική Δημοκρατία), Μαυροβούνιο και Βόρεια Μακεδονία αποτελούν πεδία ενεργού ρωσικής παρέμβασης, με στόχο την παρεμπόδιση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και τη διατήρηση γεωπολιτικής αστάθειας.
Εκεί, η επιρροή περνά συχνά μέσα από εθνικιστικά κόμματα, μέσα ενημέρωσης και ενεργειακές εξαρτήσεις.
Το δημοκρατικό διακύβευμα
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Ρωσία επιδιώκει επιρροή, αυτό είναι δεδομένο.
Το ερώτημα είναι αν τα ευρωπαϊκά πολιτικά συστήματα διαθέτουν την ανθεκτικότητα να τη διαχειριστούν χωρίς να διολισθήσουν σε καχυποψία ή λογοκρισία.
Η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στη νόμιμη πολιτική διαφωνία και στη συστηματική υπονόμευση είναι λεπτή, αλλά υπαρκτή.
Η υπόθεση της ρωσικής διείσδυσης δεν αφορά μόνο στη γεωπολιτική.
Αφορά στην ποιότητα της Δημοκρατίας μας.
Και όσο τα κόμματα αδυνατούν να δώσουν καθαρές απαντήσεις για τις σχέσεις, τις χρηματοδοτήσεις και τις θέσεις τους, τόσο το κενό εμπιστοσύνης θα μεγαλώνει.-
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Ποιοι είναι οι πραγματικοί εχθροί του Κυριάκου Μητσοτάκη;
Η μοναξιά του φιλελευθερισμού στην εποχή των άκρων
Η Ελλάδα από το Grexit στο Eurogroup
Το Ισραήλ πολλοί εμίσησαν, τα όπλα του, όμως, όχι...
Ερνέστος Τσίλλερ, ο μεγάλος αρχιτέκτων που πέθανε πάμπτωχος
Μήπως φθάνουμε στο τέλος του ελεύθερου κόσμου;
Στο μυαλό ενός «αντισυστημικού»
Μπορεί η Ουκρανία να γλιτώσει από μιαν άδικη «ειρήνη»;
Η τραγωδία των Τεμπών και η πολιτική της εκμετάλλευση
Ο φθόνος στην πολιτική είναι το πραγματικά μεγάλο όπλο του λαϊκισμού
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...