«Πρέπει να αποδεχτούμε το ενδεχόμενο να χάσουμε τα παιδιά μας».
Για τους Γάλλους πολίτες, η δήλωση που έκανε τον Νοέμβριο ο στρατηγός Φαμπιέν Μαντόν, αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία.
Η πιθανότητα μιας σύγκρουσης με τη Ρωσία έως το 2030, είπε, σήμαινε ότι όλοι, και όχι μόνο ο στρατός, έπρεπε να είναι έτοιμοι.
Η Γαλλία θα ήταν ευάλωτη αν δεν ήταν προετοιμασμένη να υποστεί θυσίες.
Ωστόσο, τα λόγια του προκάλεσαν αγανάκτηση και δυσπιστία.
*****
Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ
Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ
*****
Η δυτική Ευρώπη δυσκολεύεται να κατανοήσει ότι ζει «σε έναν χώρο ανάμεσα στην ειρήνη και τον πόλεμο», όπως το έθεσε στις 15 Δεκεμβρίου η Μπλεζ Μέτρεγουελι, επικεφαλής των βρετανικών μυστικών υπηρεσιών.
Για τις χώρες που βρίσκονται κοντά στη Ρωσία, ιδίως τις χώρες της Βαλτικής, την Πολωνία και τις σκανδιναβικές χώρες, η έννοια της «ετοιμότητας για πόλεμο» είναι πλήρως κατανοητή.
Όμως σε πρωτεύουσες όπως το Παρίσι, που βρίσκεται πιο κοντά στο Αλγέρι παρά στο Κίεβο, η απειλή μοιάζει μακρινή: κάτι που παρακολουθεί κανείς από τη μικρή οθόνη.
Από εδώ πηγάζει και ο συναγερμός που εκπέμπουν οι επικεφαλής της ασφάλειας.
Στις 11 Δεκεμβρίου ο Μαρκ Ρούτε, γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, δήλωσε με μελαγχολικό τόνο ότι «πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για την κλίμακα του πολέμου που βίωσαν οι παππούδες ή οι προπαππούδες μας».
Λίγες ημέρες αργότερα, ο αρχηγός των βρετανικών ενόπλων δυνάμεων, αρχιπτέραρχος σερ Ρίτσαρντ Νάιτον, δήλωσε ότι η ασφάλεια «δεν μπορεί να ανατεθεί αποκλειστικά στις ένοπλες δυνάμεις».
Τέτοιες προειδοποιήσεις απορρίπτονται από ορισμένους πολιτικούς της αντιπολίτευσης ως κινδυνολογία.
Ο Φαμπιέν Ρουσέλ, επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος Γαλλίας, χαρακτήρισε την ομιλία του στρατηγού Μαντόν «απαράδεκτη πολεμοκαπηλεία».
Παρ’ όλα αυτά, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αρχίζουν να ανταποκρίνονται, με δύο βασικούς τρόπους: πρώτον, επαναφέροντας κάποια μορφή στρατιωτικής θητείας. Και δεύτερον, προετοιμάζοντας τους πολίτες για σύγκρουση.
Τον Δεκέμβριο, η γερμανική κυβέρνηση συμφώνησε σε ένα νέο μοντέλο στρατολόγησης.
Από το 2026 όλοι οι 18χρονοι θα λαμβάνουν ένα ερωτηματολόγιο που θα αξιολογεί τη διάθεσή τους να υπηρετήσουν.
Από το 2027 οι άνδρες 18 ετών θα υποβάλλονται σε ιατρική εξέταση.
Έτσι θα δημιουργηθεί μια βάση δεδομένων όσων θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν, στο πλαίσιο αυτού που ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους αποκαλεί Kriegstüchtigkeit, δηλαδή «ετοιμότητα για πόλεμο».
Τον προηγούμενο μήνα, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε δεκάμηνη, αμειβόμενη και εθελοντική στρατιωτική θητεία για άτομα ηλικίας 18 έως 25 ετών, με έναρξη το 2026 (η υποχρεωτική θητεία είχε καταργηθεί το 1997).
Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, εξετάζει το ενδεχόμενο στρατιωτικής εκπαίδευσης για όλους τους ενήλικες άνδρες, αν και δεν υπάρχουν ακόμη συγκεκριμένες προτάσεις.
Όπως και στη Γερμανία και τη Γαλλία, το βάρος πέφτει στη δημιουργία εφεδρειών και στην αποστολή ενός μηνύματος προς τους αντιπάλους.
Η Γαλλία και η Γερμανία έχουν εμπνευστεί από τις σκανδιναβικές χώρες.
Η Φινλανδία και η Νορβηγία διατηρούν τη στρατιωτική θητεία εδώ και δεκαετίες.
Όλοι οι Φινλανδοί άνδρες καλούνται στα 18, και οι πολίτες αναμένεται να συμβάλλουν στη συλλογική άμυνα της χώρας.
Η Γερμανία βασίζει το νέο της μοντέλο στο πιο πρόσφατο σουηδικό παράδειγμα.
Το 2018, στο πλαίσιο της στρατηγικής της για «ολική άμυνα», η Σουηδία επανέφερε ένα σύστημα κατά το οποίο όλοι οι άνδρες και οι γυναίκες υποχρεούνται να εγγράφονται στα 18.
Ο στρατός επιλέγει ένα μικρό ποσοστό για 11μηνη θητεία.
Οι περισσότεροι αναλυτές άμυνας θεωρούν ότι η Γερμανία, αργά ή γρήγορα, θα χρειαστεί υποχρεωτική θητεία για να επιτύχει τους φιλόδοξους στόχους στρατολόγησής της.
Ωστόσο, η ευρωπαϊκή ανταπόκριση είναι άνιση.
Η Ιταλία ανέστειλε τη θητεία το 2005.
Ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο σχεδιάζει να καταθέσει στο κοινοβούλιο το 2026 νομοσχέδιο για μια εθελοντική εφεδρική δύναμη, η οποία θα βοηθούσε να καλυφθεί το έλλειμμα στελέχωσης των ενόπλων δυνάμεων κατά 30.000– 40.000 άτομα.
Ωστόσο, τα σχέδιά του παραμένουν ασαφή.
Στην Ισπανία η κυβέρνηση έχει αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες, αλλά σχεδιάζει μόνο μια περιορισμένη αύξηση προσωπικού κατά 7.000 άτομα έως το 2029, χωρίς καμία συζήτηση για θητεία.
Ακόμη και η Βρετανία, παρά τα φιλόδοξα σχέδια επανεξοπλισμού της, δεν μιλά για κάτι τέτοιο.
Οι ένοπλες δυνάμεις της εγκαινιάζουν απλώς ένα πρόγραμμα «gap year» για άτομα κάτω των 25 ετών.
Όσον αφορά την ετοιμότητα των πολιτών για πόλεμο, το χάσμα ανάμεσα στις σκανδιναβικές χώρες, τις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία από τη μία, και τις δυτικοευρωπαϊκές χώρες από την άλλη, είναι ακόμη πιο έντονο.
Κάθε χρόνο η Σουηδία διοργανώνει μια «εβδομάδα ετοιμότητας» για να ευαισθητοποιήσει τον πληθυσμό.
Το 2024 η κυβέρνηση έστειλε σε κάθε νοικοκυριό ένα φυλλάδιο 32 σελίδων, στο οποίο αναφέρεται: «Από το έτος που συμπληρώνετε τα 16 έως το τέλος του έτους που συμπληρώνετε τα 70, είστε μέρος της συνολικής άμυνας της Σουηδίας και υποχρεούστε να υπηρετήσετε σε περίπτωση πολέμου ή απειλής πολέμου».
Ο οδηγός εξηγεί τι πρέπει να αποθηκεύουν οι πολίτες στο σπίτι (μπαταρίες, φακούς, κονσέρβες, εμφιαλωμένο νερό, χαρτί υγείας και άλλα) και πώς να φτάσουν σε καταφύγια πολιτικής άμυνας.
Ο αντίστοιχος οδηγός της Λιθουανίας απαριθμεί όλα όσα απαιτούνται για την επιβίωση τριών ημερών, μέχρι και σχοινί και ζευγάρι κιάλια.
Η Σουηδία σχεδιάζει να αυξήσει τις δαπάνες πολιτικής άμυνας στα 19,4 δισ. σουηδικές κορώνες (2,1 δισ. δολάρια) το 2028, από 2,7 δισ. το 2022.
«Δίνουμε μεγάλη έμφαση σε μια προσέγγιση που αφορά ολόκληρη την κοινωνία», δηλώνει ο υπουργός Πολιτικής Άμυνας, Καρλ-Όσκαρ Μπόλιν.
Λίγες χώρες της δυτικής Ευρώπης διαθέτουν κάτι αντίστοιχο.
Τον Νοέμβριο, η Ολλανδία έστειλε σε κάθε νοικοκυριό ένα φυλλάδιο για την προετοιμασία σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένου του πολέμου.
Η Γαλλία έχει προετοιμάσει τους πολίτες της για τρομοκρατικές επιθέσεις, όχι όμως για τη μορφή σύγκρουσης που περιέγραψε ο κ. Ρούτε: «καταστροφή, μαζική κινητοποίηση, εκατομμύρια εκτοπισμένοι, εκτεταμένα δεινά».
Η Ισπανία και η Ιταλία δεν έχουν καν ξεκινήσει δημόσια συζήτηση.
Δημοσκόπηση σε εννέα χώρες που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο επιβεβαίωσε τις ευρωπαϊκές διαιρέσεις ως προς την απειλή: το 77% των Πολωνών θεωρούσε ότι υπάρχει «υψηλός κίνδυνος» πολέμου με τη Ρωσία τα επόμενα χρόνια, έναντι μόλις 34% των Ιταλών.
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι συμφώνησαν σε κάτι: ότι δεν είναι έτοιμοι.
Κατά μέσο όρο, το 69% δήλωσε ότι η χώρα του δεν θα μπορούσε να αμυνθεί απέναντι στη Ρωσία, μεταξύ αυτών το 85% των Ιταλών, το 69% των Γερμανών, το 58% των Πολωνών και το 51% των Γάλλων.
Εκεί βρισκόμαστε σήμερα!
***
Από το περιοδικό The Economist
*****
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
Ποιοι είναι οι πραγματικοί εχθροί του Κυριάκου Μητσοτάκη;
Η μοναξιά του φιλελευθερισμού στην εποχή των άκρων
Η Ελλάδα από το Grexit στο Eurogroup
Το Ισραήλ πολλοί εμίσησαν, τα όπλα του, όμως, όχι...
Ερνέστος Τσίλλερ, ο μεγάλος αρχιτέκτων που πέθανε πάμπτωχος
Μήπως φθάνουμε στο τέλος του ελεύθερου κόσμου;
Στο μυαλό ενός «αντισυστημικού»
Μπορεί η Ουκρανία να γλιτώσει από μιαν άδικη «ειρήνη»;
Η τραγωδία των Τεμπών και η πολιτική της εκμετάλλευση
Ο φθόνος στην πολιτική είναι το πραγματικά μεγάλο όπλο του λαϊκισμού
δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...