Παρασκευή 11.09.2026,  

Ο Βίκτωρ Ουγκό διδάσκει φιλοσοφία: 1- Εν αρχή ήν ο Όμηρος!

Δημοσιεύτηκε στις 27/12/2025 στην κατηγορία Ιδέες  |  δεν υπάρχουν σχόλια

του Βίκτωρος Ουγκό (*)

 

Ο Όμηρος, είναι ο τεράστιος ποιητής- παιδί. Ο κόσμος γεννιέται, ο Όμηρος τραγουδάει. 

 

Είναι το πτηνό αυτής της χαραυγής, έχει την ιερή αγνότητα του πρωινού. 

 

Αγνοεί σχεδόν τη σκιά. 

 

-Το χάος, ο ουρανός, η γη, Γεώ και Κητώ, ο Δίας, ο θεός των θεών, ο Αγαμέμνων, ο βασιλιάς των βασιλιάδων, οι λαοί, αγέλες από την αρχή, οι ναοί, οι πόλεις, οι επιθέσεις, οι συγκομιδές, ο ωκεανός. 

 

-Ο Διομήδης που μάχεται, ο Οδυσσέας που περιπλανιέται. 

 

-Οι μαίανδροι ενός καραβιού που αναζητά την πατρίδα. 

 

-Οι κύκλωπες, οι πυγμαίοι. 

 

-Ένας γεωγραφικός χάρτης με ένα στεφάνι από θεούς πάνω στον Όλυμπο. Και εδώ και εκεί ανοίγματα από όπου φαίνεται το έρεβος. 

 

-Οι ιερείς, οι παρθένες, η μητέρες, τα νήπια που τα τρομάζουν τα λοφία, το σκυλί που θυμάται, τα μεγάλα λόγια που πέφτουν από τις λευκές γενειάδες, οι φιλίες έρωτες, οι θυμοί και οι ύβρεις.

 

*****

Για να μη χάσετε καμία ανάρτηση της Εποπτείας, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο newsletter μας, πατώντας ΕΔΩ

 

Για ΟΛΑ τα videos της Εποπτείας, γραφτείτε στο κανάλι μας στο youtube, πατώντας ΕΔΩ

 

*****

 

-Ο Ήφαιστος για το γέλιο τωνν πάνω, και ο Θερσίτης για τον περίγελο των κάτω. 

 

-Οι δυο όψεις του γάμου που συνοψίστηκαν απ’ τα πριν για τους αιώνες με την Ελένη και την Πηνελόπη. 

 

-Η Στύγα, η Μοίρα, η Αχίλλειος πτέρνα, που δίχως αυτή η Μοίρα θα νικιόταν από τη Στύγα. 

 

-Τα τέρατα, οι ήρωες, οι άντρες, οι χίλιες δύο προοπτικές που ξανοίγονται στη νεφέλη του αρχαίου κόσμου, αυτή η απεραντοσύνη είναι ο Όμηρος.

 

Η Τροία η ζηλευτή, η Ιθάκη η ποθητή. 

 

Ο Όμηρος είναι ο πόλεμος και το ταξίδι. 

 

Οι δυο πρωτόγονοι τρόποι για τη συνάντηση των ανθρώπων. 

 

Η σκηνή επιτίθεται στον πύργο. 

 

Το καράβι βυθόμετρα το άγνωστο, και αυτό όμοια είναι επίθεση.

 

Γύρω από τον πόλεμο όλα τα πάθη. 

 

Γύρω από το ταξίδι όλες οι περιπέτειες. 

 

Δυο γιγαντιαίες ομάδες, η πρώτη αιμόφυρτη ονομάζεται Ιλιάδα. Η δεύτερη φωτεινή ονομάζεται Οδύσσεια. 

 

Ο Όμηρος φτιάχνει τους ανθρώπους μεγαλύτερους από τη φύση. 

 

Ρίχνουν κατακέφαλα βράχους, που 12 ζευγάρια βοδιών δεν θα μπορούσαν να τους μετακινήσουν. 

 

Πολύ λίγο νοιάζονται για αυτά οι θεοί. 

 

η Αθηνά πιάνει τον Αχιλλέα από τα μαλλιά. Και αυτός γυρίζει οργισμένος: τι με θέλεις, θεά; 

 

Καμιά μονοτονία, άλλωστε, σε αυτά τα πανίσχυρα αναστήματα. 

 

Όλοι αυτοί οι γίγαντες έχουν την απόχρωση τους. 

 

Αφού πλαστουργήσει κάθε ήρωα, ο Όμηρος συντρίβει τη μήτρα του. 

 

Ο Αίαντας ο γιος του Οϊλέα δεν είναι τόσο ψηλός όσο ο Αίαντας ο Τελαμώνιος. 

 

Ο Όμηρος είναι η μεγαλοφυΐα που λύνει αυτό το ωραίο πρόβλημα της τέχνης, το ωραιότερο ίσως από όλα, την αληθινή απεικόνιση της ανθρωπότητας που κατορθώνεται με τη μεγέθυνση του ανθρώπου, δηλαδή με τη γενεσιουργία του πραγματικού μέσα στο ιδανικό. 

 

Μύθος και ιστορία, υπόθεση και παράδοση, χίμαιρα και επιστήμη, συνθέτουν τον Όμηρο. 

 

Δεν έχει βάθος και γελάει. Όλα τα βάθη των παλιών εποχών μετακινούνται, ακτινοβόλα φωτισμένα, στο απλόχωρο γλαυκό διάστημα αυτού του πνεύματος. 

 

Ο Λυκούργος, αυτός ο δύστροπος σοφός, μισός Σόλων και μισός Δράκων, νικήθηκε από τον Όμηρο. 

 

Λοξοδρόμησε ταξιδεύοντας, για να πάει να ξεφυλλίσει στο σπίτι του Κλεόφιλου τα ομηρικά έπη, που είχαν τοποθετηθεί εκεί σε ανάμνηση της φιλοξενίας, που καθώς έλεγαν, είχε δεχθεί σε αυτό το σπίτι. 

 

Ο Όμηρος για τους Έλληνες ήταν θεός. Είχε ιερείς, τους ομηρίδες. 

 

Όταν κάποτε ένας ρήτορας κομπάζοντας ανέφερε πως ποτέ του δεν είχε διαβάσει τον Όμηρο, δέχθηκε ένα ράπισμα από τον Αλκιβιάδη. 

 

Η θειότητα του Ομήρου επέζησε από την ειδωλολατρία. 

 

Ο Μιχαήλ Άγγελος έλεγε: «όταν διαβάζω Όμηρο, κοιτάζομαι για να δω αν δεν βρίσκομαι 20 πόδια ψηλότερα». 

 

Σύμφωνα με την παράδοση, ο πρώτος στίχος της Ιλιάδας είναι στίχος του Ορφέα, και έτσι με την προσθήκη του Ορφέα στον Όμηρο μεγαλώνει η θρησκεία του Ομήρου. 

 

Η ασπίδα του Αχιλλέα, δέκατο τρίτο άσμα της Ιλιάδας, αναλυόταν στους ναούς από την κόρη του Πυθαγόρα. 

 

Ο Όμηρος σαν τον ήλιο, έχει πλανήτες. Τον Βιργίλιο που έκανε την Αινειάδα, τον Λουκιανό που έγραψε τη Φαρσαλιάδα, τον Τάσσο που έκανε την Ιερουσαλήμ, τον Αριόστο που έγραψε τον Ρολάνδο, τον Μίλτωνα που έκανε τον Απωλεσθέντα Παράδεισο, τον Καμόενς που έγραψε τους Λουσιάδες, τον Κλοπστόκ που έκανε την Μεσειάδα, τον Βολταίρο που έγραψε την Ανριάδα. 

 

Περιστρέφονται γύρω από τον Όμηρο και, ξαναστέλνοντας στις σελήνες τους το φως του που αντανακλάται ποικιλότροπα, κινούνται σε άνισες αποστάσεις μέσα στην υπέρμετρη τροχιά του. 

 

Ναι ο Όμηρος! 

 

Αυτή είναι η αρχή της εποποιίας!

 

*****

 

(*) Απόσπασμα από το βιβλίο «Φιλολογία και Φιλοσοφία» του Ουγκό, εκδόσεις Μαρή, Αθήνα 1950

 

*****

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 

Φιλελευθερισμός ή κράτος δικαίου;

 

Γιατί ο Μοντιλιάνι δεν ζωγράφιζε τα μάτια στις προσωπογραφίες του

 

Τι κάνει τον ηγέτη να ξεχωρίζει;

 

Πότε θα μας πνίξει η θάλασσα;

 

Η Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας γεωπολιτικής πραγματικότητας

 

Τσέχωφ: Αυτά είναι τα 8 χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου του πνεύματος

 

Γιατί φτωχαίνει η Ευρώπη; 

 

Μετά την Pax Americana, ένας κόσμος χωρίς ηγεμονία

 

Κλυταιμνήστρα: Μάνα ή φόνισσα;

 

Παναγής Παπαληγούρας: ένας «τσάρος» που έμενε σε υπόγειο!

Γράψτε την άποψή σας

δεν βρέθηκαν σχόλια επισκεπτών...

Προσθέστε το σχόλιό σας

Ονοματεπώνυμο ή ψευδώνυμο  
Το e-mail σας (προαιρετικό - δεν δημοσιεύεται)  
Το σχόλιό σας

Τελευταία σχόλια

Ο Νόλαν μας θυμίζει γιατί δεν σταματήσαμε ποτέ να διαβάζουμε την «Οδύσσεια»
Xρήστης: Γιώργος
Πολύ εύστοχη ανάλυση. Όλα αυτά υπάρχουν στην ταινία του Νολαν όπως η ύβρις η οποία τον ενεργοποιεί για να κάνει το ταξίδι προς την αυτογνωσ...

Ο Νόλαν μας θυμίζει γιατί δεν σταματήσαμε ποτέ να διαβάζουμε την «Οδύσσεια»
Xρήστης: Σωτήρης
Είδα την ταινία σε imax και πραγματικά είναι εξαιρετική, ο Νολαν μετέδωσε τι πυρήνα της Οδύσσειας όπως ο νόστος, η φιλοξενία, η ύβρις. Σίγου...

Ήλθε κι έφυγε σαν ξένος...
Xρήστης: Apostolos Kalkanteras
Mιζερος,κομπλεξικος....

Πού αποσκοπεί το «Μανιφέστο Τσίπρα»; (video)
Xρήστης: Μανώλης Θεμελής
Σας παρακολουθώ τακτικά. Σχεδόν σε όλα συμφωνώ. Για το βίντεο, το ίδιο και εγώ. Παρεμπιπτόντως το έγραψα κι εγώ αυτό σε tweet. Συγχαρητήρια....

Ο Νόλαν μας θυμίζει γιατί δεν σταματήσαμε ποτέ να διαβάζουμε την «Οδύσσεια»
Xρήστης: Παναγιώτης
όταν Ριζοσπάστης και Δανίκας γράφουν υπέρ της ταινίας, εγώ κρύβομαι απο τις αλρούμπες του Χολυγουντ, που πληρώσαμε κιόλας σα κράτος - υποτελ...

Όταν ο Αντώνης Σαμαράς κατακεραύνωνε τη «γεροντοκρατία»
Xρήστης: ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ Κωνσταντίνος
Πολύ σωστά τα λέτε ...

Θα τον ξαναβγάλουμε όλοι εμείς!
Xρήστης: Άκης
Καλημέρα σας. Συμφωνώ απολύτως με τα παραπάνω και ευτυχώς είμαστε πάρα πολλοί.......... Είναι ένας αληθινός ΗΓΕΤΗΣ και είναι μόνος του απένα...

Πού οφείλεται η σιωπή της Αριστεράς για το Ιράν και το Σουδάν
Xρήστης: ΓΙΩΡΓΟΣ ΧΑΛΑΡΗΣ
Αγαπητέ Διαμαντή, με εντυπωσίασε το κείμενο σου, πρόκειται για ένα κείμενο συνεκτικό και λογικά δομημένο, που αγγίζει μια πραγματική παθογέ...

Πολιτική και ιδεολογική η διαμάχη που ξέσπασε γύρω από τον Άγνωστο Στρατιώτη (video)
Xρήστης: ΣΤΕΛΛΑ ΚΑΡΑΤΖΑΝΗ
ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΙΣΟΥΝ ΤΑ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΝΑΝΑΚΙΑ ΝΑ ΠΛΗΓΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ ΜΑΣ....ΤΟ ΜΝΗΜΙΟ ΤΟΥ ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΠΑΤΡΙΩΤΗ ΕΙΝΑΙ ΧΩΡΟΣ ΙΕΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΧΟΥΝ ΚΑΤΑΝΤΗΣΕ...

Πυθαγόρας: Όταν μιλάμε Ελληνικά, διατυπώνουμε μαθηματικές εξισώσεις
Xρήστης: Τάκης71
Πολύ σωστή η σύνδεση των θεωριών του Πυθαγόρα με τα μαθηματικά ...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©